De Algemeen Militair Arts (AMA)

Volgens Defensie is de gezondheidszorg die zij haar werknemers biedt hoogwaardig. In een reeks artikelen zullen de verschillende aspecten van de militaire gezondheidszorg aan bod. In dit artikel wordt de positie van de Algemeen Militair Arts (AMA) behandeld. De AMA maakt onderdeel uit van het medisch zorgteam, waarvan ook een huisarts en bedrijfsarts deel uitmaken. Volgens Defensie fungeert hij ook als huisarts, bedrijfsarts en GGD-arts.

Achtergrondinformatie over de militaire gezondheidszorg

Foto: Media Centrum Defensie

VRIJBLIJVEND EERSTE CONSULT


Wilt u weten wat wij in uw zaak kunnen betekenen?

Leg uw zaak aan ons voor en wij vertellen u wat wij voor u kunnen doen. Het eerste consult is gratis en vrijblijvend, zo weet u waar u aan toe bent en zit u nergens aan vast!

Lees meer…

De bijzondere positie van de militair stelt regels aan de geschiktheid en beschikbaarheid van de militair. Defensie moet daarom inzicht hebben in de (fysieke en geestelijke) inzetbaarheid van de militair om verantwoord besluiten te kunnen nemen over de (operationele) inzetbaarheid van de militair. Om onder andere die reden is de militair verplicht aangewezen op geneeskundige zorg door of vanwege de militair geneeskundige dienst. De keerzijde van deze verplichting van de militair ligt in de verplichting van de militair geneeskundige dienst om onder alle omstandigheden directe en kwalitatief hoogwaardige gezondheidszorg ter beschikking te stellen.

De Militaire Ambtenarenwet legt aan de militair een aantal verplichtingen op het gebied van de gezondheidszorg. Dit betreft bijvoorbeeld het feit dat de militair verplicht is gebruik te maken van het hem toegewezen zorgteam; dat de tot het zorgteam behorende artsen gebruikmaken van de in het geïntegreerde medisch dossier beschikbare gegevens en dat informatie over de inzetbaarheid van de militair (zonder medisch-inhoudelijke informatie) kan worden verstrekt aan de commandant ongeacht toestemming van de militair.

De Militaire Ambtenarenwet bevat nog meer verplichtingen. Allereerst is de militair verplicht maatregelen in acht te nemen ter bescherming van zijn gezondheid, waaronder enkele verplichte vaccinaties. Ook dient de militair zich in geval van ziekte te houden aan de aanwijzingen van de militair arts. Hij is niet verplicht een invasieve ingreep te ondergaan. Het Medische Zorgteam adviseert de commandant over de operationele inzetbaarheid van de militair. Daarbij is de militair verplicht mee te werken aan een geneeskundig onderzoek betreffende zijn inzetbaarheid.

Wat houdt de opleiding tot militair arts in?

DE OPLEIDING TOT ALGEMEEN MILITAIR ARTS (AMA)

Huisarts, bedrijfsarts én GGD-arts?

Van de militair arts wordt volgens Defensie verwacht dat hij werkt als huisarts, bedrijfsarts en GGD-arts en dat hij al zijn patiënten vanuit elk van deze gezichtspunten bekijkt. Anders dan in de civiele wereld volgt hij niet voor elk van deze specialismen een drie- tot vierjarige specialisatie-opleiding, maar een niet-erkende opleiding bij Defensie van twee jaar waarin aan elk van de specialismen aandacht wordt besteed.

Om militair arts te worden volgt de (basis)arts een tweejarige opleiding tot Algemeen Militair Arts (AMA) bij Defensie. Tijdens deze opleiding loopt de cursist een half jaar stage bij een huisartsopleider (huisarts), krijgt hij of zij de noodzakelijke kennis van risico-inventarisatie en evaluatie, beroepsaandoeningen, sociaal-medische begeleiding en verzuimbegeleiding (bedrijfsarts) en maakt de cursist kennis met de basis principes van sociale geneeskunde (GGD-arts). Er is aandacht voor deze specialismen en na afronding van de opleiding tot AMA, kan de militair arts ½-1 jaar verkorting krijgen voor de driejarige specialisatie-opleiding tot huisarts of de vierjarige specialisatie-opleiding tot bedrijfsarts.

In 2009 heeft Defensie een verkenning gedaan om voor de opleiding tot AMA een civiele erkenning te krijgen voor de 1e fase van de opleiding Maatschappij en Gezondheid (profiel Beleid en Advies).

Tot op heden vond geen civiele erkenning van de opleiding tot AMA plaats.

In de civiele wereld is er driejarige specialisatie-opleidingen "Huisartsgeneeskunde"; een vierjarige specialisatieopleiding "Arbeid en zorg - bedrijfsarts" en een vierjarige opleiding "Maatschappij en Gezondheid". Deze opleidingen moeten met goed resultaat zijn afgerond om als zodanig ingeschreven te worden in het BIG-register.

Waar bestaat het medisch beroepsgeheim voor de militair arts uit?

DE MILITAIR ARTS EN HET MEDISCH BEROEPSGEHEIM

De militair heeft toestemming van zijn commandant nodig om de militair arts te bezoeken en de militair arts adviseert de commandant, ongeacht de toestemming van de militair.

Een militair heeft voorafgaande toestemming van zijn commandant nodig om een arts te bezoeken en een militair arts uit het medisch zorgteam informeert de commandant over de inzetbaarheid van de militair ongeacht de toestemming van de militair. Het medische beroepsgeheim heeft zodoende een andere betekenis voor de militair arts, dan het medische beroepsgeheim buiten Defensie.

In de civiele wereld valt alles wat de hulpverlener in de uitoefening van zijn beroep over de patiënt te weten is gekomen onder het medisch beroepsgeheim. Dat kunnen ook niet-medische zaken zijn, zoals de gezinssituatie of privéomstandigheden. Het enkele feit dat een patiënt een afspraak heeft met een hulpverlener valt ook onder het geheim. Gegevens van de patiënt mogen aan derden verstrekt worden als de patiënt hier toestemming voor geeft. Het moet dan gaan om geïnformeerde en uitdrukkelijke toestemming.

De militair heeft toestemming van zijn commandant nodig om de militair arts te bezoeken. Wanneer hij dat doet, dan adviseert een militair arts uit het medisch zorgteam desgevraagd dan wel op eigen initiatief en ongeacht de toestemming van de militair over diens inzetbaarheid, waarbij geen inhoudelijke geneeskundige informatie wordt verstrekt.

Medisch zorgteam

Een functioneel team, bestaande uit één of meer algemeen militaire artsen, tenminste één geregistreerd huisarts en één geregistreerd bedrijfsarts van de militair geneeskundige dienst, belast met het verlenen van geïntegreerde gezondheidszorg aan de aan dit team toegewezen militairen.

Welke keuze heeft de militair?

VRIJE ARTSENKEUZE

In Nederland staat het een patiënt vrij om zelf te kiezen door welke arts hij/zij wordt behandeld. Voor militairen is dat niet het geval. Zij zijn aangewezen op het zogenoemde “medische zorgteam” van Defensie en dienen zich te houden aan de aanwijzingen die de militair arts geeft.

De militair die gezondheidszorg nodig heeft, is gehouden om zich te wenden tot het aangewezen ‘medisch zorgteam’. Daarbij is hij verplicht zich te houden aan de voorschriften van de verantwoordelijk militair arts. Die schrijft behandelingen voor. De behandeling is er op gericht om de militair zo snel mogelijk weer inzetbaar te krijgen. Slechts in uitzonderlijke gevallen kan de militair een behandeling weigeren. Dat heeft in veel gevallen direct gevolgen voor zijn dienstverband.

SECOND OPINION


Ontevreden over uw huidige advocaat of rechtshulpverlener?

Heeft u twijfel over de wijze waarop uw huidige advocaat of rechtsbijstandverzekeraar met uw zaak omgaat? Dan kunt u uw zaak aan ons voorleggen. Wij geven u dan een eerlijk en duidelijk oordeel!

2 Comments

2 thoughts on “FACTSHEET – Gezondheidszorg Defensie: de Algemeen Militair Arts
  1. Geachte heer van de Nadort,

    Als Algemeen Militair Arts schrok ik van uw artikel. Ik herken mijzelf niet in het beeld dat u schetst van de AMA en in wat voor hoedanigheid een AMA werkt (om maar eens iets te noemen: in een medisch team met een huisarts en bedrijfsarts, waarin laagdrempelig overleg/supervisie plaatsvindt, net zoals bij een huisarts-in-opleiding in de civiele wereld, hier lees ik in uw publicatie niets over terug…). Tevens kloppen uw statements over gevraagde danwel ongevraagde adviezen aan de commandant niet. Ik geef nooit zonder dat dit met de militair besproken is een advies aan de commandant, en in de opleiding is ook zeker niet aan ons aangeleerd om dat zomaar wel te doen. Uw artikel is op vele punten ongenuanceerd, naast bovengenoemde zaken staan er nog vele andere onware danwel ongenuanceerde dingen beschreven. Ik word hier persoonlijk verdrietig van. Ik heb namelijk een eed gezworen: First do no harm, en dat is mijn leidraad als arts. Dat u in dit generaliserende verhaal de deskundigheid en integriteit van AMA’s betwist zonder te weten hoe het er écht in de praktijk aan toe gaat vind ik erg jammer. Dit doet ook absoluut geen recht aan de inzet van mijzelf en mede-AMA’s om onze patiënten zo goed mogelijk te behandelen en beheleiden. Ik nodig u van harte uit om eens in gesprek te gaan, zodat u vanuit de blik van een AMA kunt horen hoe het er écht in de praktijk aan toe gaat. Dat u vanuit uw deskundigheid als jurist kritisch bent over zaken die wellicht anders geregeld zouden moeten worden juich ik alleen maar toe. Ik denk dat iedere zorginstelling kritisch moet blijven kijken naar minpunten/verbeterpunten en hier kan input van buitenaf een goede trigger in zijn. Van zo’n hoogopgeleid man verwacht ik echter wel dat zaken op een manier worden weergegeven waarbij niet alleen óver maar ook mét mensen (in dit geval dus een beroepsgroep: AMA’s) wordt gesproken, zodat het hele verhaal juist en compleet wordt. Zolang dit niet gebeurt neigt één en ander mijns inziens toch naar stemmingmakerij, en dat vind ik jammer.

    Met vriendelijke groet,

    M. Verschoor
    Algemeen Militair Arts

    1. Beste Marianne,
      Allereerst dank voor deze reactie. Het is niet mijn bedoeling om de integriteit van de AMA te betwisten. Het is mijn bedoeling om uit te leggen hoe een en ander is geregeld.

      Over het geven van adviezen aan de commandant staat in de wet (art. 12h, MAW) dat de militair arts de commandant adviseert, ongeacht de toestemming van de militair. Er wordt dus niet gezegd dat het advies niet eerst met de militair wordt gedeeld; dat zal ongetwijfeld het geval zijn. Maar vervolgens wordt het gedeeld: ongeacht de toestemming van de militair.

      Uw kritiek heb ik ter harte heb genomen en de rol van de AMA binnen het medisch zorgteam heb ik verduidelijkt.

      Met vriendelijke groet,
      Ferre

Geef een reactie

Your email address will not be published. Required fields are marked *