Defensie wil onderzoek naar misdragingen in Tsjaad

NOS | Het ministerie van Defensie wil onderzoeken of er misdragingen zijn geweest bij een missie in Tsjaad, schrijft staatssecretaris Visser aan de Tweede Kamer. Die had om opheldering gevraagd over een bericht in het Dagblad van het Noorden.

Foto: Rinze Klein, maar het NIMH wil graag genoemd worden als bron.

Dat meldde onlangs dat een voormalige defensiefotograaf videobeelden heeft gemaakt van misdragingen door Nederlandse mariniers in Tsjaad. Op de video zou onder meer te zien zijn hoe een marinier, aangemoedigd door collega’s, een granaat in zijn anus probeerde te drukken. De fotograaf zou er ook getuige van zijn geweest dat een marinier over een tafel werd getrokken en 21 keer “op zijn blote kont” werd geslagen. Ook zou hij aanwezig zijn geweest op het moment dat militairen met mortieren speelden.

Ontslagen

Het gaat om een Europese missie in Tsjaad, waaraan in 2008 en 2009 Nederlandse mariniers meededen. De fotograaf Rinze Klein werkte destijds bij Defensie, maar is daar inmiddels ontslagen. Naar eigen zeggen wilde hij de misstanden bij het ministerie melden en de video overdragen, maar is dat uiteindelijk door tegenwerking van Defensie niet doorgegaan.

Visser schrijft aan de Kamer dat ze nagaat hoe Defensie is omgegaan met de melding van de man. En voor het onderzoek naar eventuele misdragingen wil het ministerie de video zien. “Deze is tot dusver niet bekend bij Defensie”, staat in de brief aan de Kamer. In de woorden van Visser wil het ministerie hierover “graag opnieuw met de fotograaf in gesprek gaan”.

‘Cliënt loopt gevaar’

Door melding over de misstanden in Tsjaad loopt Klein gevaar, zegt zijn raadsman Ferre van de Nadort. “De melding is gelekt en degenen die dit soort dingen doen zien mijn cliënt als verrader.”

Volgens Van de Nadort gaat het Klein er niet om dat individuele militairen worden aangepakt, maar om veel meer. “Hij wil onderzocht hebben waarom zijn melding niet vertrouwelijk is gebleven en niet serieus wordt genomen door de top van Defensie.” Het aangekondigde onderzoek vindt zijn cliënt daarom onzin. “Hij heeft dit op het hoogste niveau al gemeld, maar daar is dus niets aan gedaan”, aldus zijn raadsman.

Anoniem melden ongewenst gedrag bij Defensie doe je hier!

Sinds kort kan ongewenst gedrag zoals pesten, seksueel overschrijdend gedrag, (seksuele) intimidatie, discriminatie en andere misstanden anoniem worden gemeld bij een nieuw extern meldpunt: het Meldpunt veilige sociale werkomgeving Defensie. De website is moeilijk te vinden, daarom heb ik een zoek-vriendelijke pagina met een verwijzing naar het Meldpunt gemaakt.

Wij hebben een SEO-vriendelijke webpagina gemaakt, zodat het meldpunt wel vindbaar is.

Directe aanleiding voor het oprichten van het meldpunt waren de drie militairen die na lange tijd zwijgen in de Volkskrant vertelden over verkrachtingen en pesterijen op de Oranjekazerne in Schaarsbergen in 2013. Het meldpunt is opgericht op aandringen van de vakbonden. Zij vonden dat er een onafhankelijke commissie gekoppeld moest komen die mensen kan horen en zelf onderzoek kan doen. De adviezen van deze commissie zouden bindend moeten zijn.

Defensie beschikte al over een meldpunt Integriteit, waar meldingen konden worden gedaan over (vermoedens van) ongewenst gedrag, zoals pesten, seksueel overschrijdend gedrag, (seksuele) intimidatie en discriminatie. Deze meldingen werden dan toegewezen aan een adviseur van de Centrale Organisatie Integriteit Defensie (COID), die ervoor zou moeten zorgen dat meldingen over pesten, seksueel overschrijdend gedrag, (seksuele) intimidatie en discriminatie goed worden behandeld. De COID maakt echter onderdeel uit van Defensie en meldingen worden ook onderzocht door Defensie. Met de oprichting van het nieuwe (tijdelijke) externe meldpunt, kan rechtstreeks worden gemeld én worden de meldingen ook onderzocht door een Commissie buiten Defensie.

 

Zoekonvriendelijk

Bij het zoeken naar het Meldpunt valt het op, dat dit bijna niet te vinden is. De naam “veilige werkomgeving Defensie” doet niet vermoeden dat het hier gaat om een meldpunt waar ongewenst gedrag, zoals pesten, seksueel overschrijdend gedrag, (seksuele) intimidatie en discriminatie kunnen worden gemeld. Op de webpagina zelf komen deze woorden ook niet voor en zoekmachines zullen de pagina daarom hoogstwaarschijnlijk niet hoog in de zoekresultaten laten terugkomen. Op een voor de hand liggende zoekterm als “anoniem melden Defensie”, komt het COID/MID prominent naar voren, terwijl het externe Meldpunt op de eerste pagina’s niet is te vinden. Het zelfde geldt voor bijvoorbeeld “seksuele intimidatie defensie” of “ongewenst gedrag defensie”. Het is een wonder dat iemand de website zou kunnen vinden. Vandaar dat wij u helpen.

 

Waar melden?

Het web-adres van de website waar u ongewenst gedrag, zoals pesten, seksueel overschrijdend gedrag, (seksuele) intimidatie en discriminatie anoniem bij de externe commissie kunt melden is: https://www.meldpuntsociaalveiligdefensie.nl/de-commissie

Ook voor de contactgegevens moet u op de website goed doorzoeken. Uiteindelijk vindt u dan het volgende telefoonnummer 070-3245069, dat 24 uur per dag bereikbaar is.

 

De tekst op de site van het Meldpunt

De commissie onderzoekt de wijze waarop Defensie invulling geeft aan een sociaal veilige werkomgeving. Dat is een werkomgeving waarin werknemers zich veilig voelen en beschermd zijn tegen ongewenst gedrag. Het is ook een locatie waar werknemers weten waar ze ongewenst gedrag moeten melden en bereid zijn dat te doen. Die melders krijgen vervolgens ook de juiste begeleiding en nazorg, mocht dat nodig zijn. Dit zijn voorbeelden van onderwerpen waar de commissie meer zicht op wil krijgen.

Het inrichten van het meldpunt is een van de taken van de commissie. Daarnaast onderzoekt deze feitelijk de wijze waarop is omgegaan met de melding en melders op de Defensielocatie Schaarsbergen. Ook beoordeelt de commissie, steekproefsgewijs, de afhandeling van interne Defensieonderzoeken naar ongewenst gedrag.

Vertrouwelijkheid

De Staatssecretaris van Defensie heeft bewust een externe, onafhankelijke, commissie ingesteld. De commissieleden en de personen die de commissie ondersteunen, werken niet bij Defensie. U kunt er op vertrouwen dat zorgvuldig wordt omgegaan met de informatie die u verstrekt. De commissie brengt niet naar buiten dat u melding heeft gedaan. Ook neemt de commissie geen informatie in het rapport op die herleidbaar is naar u of andere personen. De commissie deelt uw gegevens niet met derden.

Bron: NRC

Meldpunt Sociaal Veilige Werkomgeving Defensie geopend

Nieuwsbericht Defensie | 15-12-2017 | 16:24

Het meldpunt van de Commissie Sociaal Veilige Werkomgeving Defensie is vanaf vandaag geopend. (Oud)-Defensiemedewerkers kunnen hier terecht met hun ervaringen over (meldingen van) ongewenst gedrag. Op de website www.meldpuntsociaalveiligdefensie.nl is te vinden hoe men een melding kan doen per telefoon (070-3245069), e-mail, via de website of per brief.

Voordeur van het Ministerie Van Defensie aan het Plein in Den Haag.
Het meldpunt is tot 1 juli 2018 geopend. De commissie beoordeelt de meldingen inhoudelijk en bepaalt eventueel naar welke instantie de melding, na overleg met de melder, kan worden doorverwezen.

Aanleiding
Naar aanleiding van meerdere incidenten heeft Staatssecretaris Barbara Visser een externe en onafhankelijke commissie ingesteld die sociale werkomgeving bij Defensie gaat onderzoeken. De commissie doet sinds vorige week onderzoek.

Het onderzoek richt zich specifiek op de meldingsbereidheid, het meldingssysteem en de nazorg aan melders. De commissie is extra alert op signalen die een indicatie voor een angstcultuur kunnen zijn. Daarnaast onderzoekt de commissie hoe met de melding en de melders van een misbruikzaak in Schaarsbergen is omgegaan.

Onderzoeken beoordeeld
Verder beoordeelt de commissie op basis van een steekproef de kwaliteit van de interne onderzoeken die Defensie deed naar ongewenst gedrag. Uiterlijk 15 maart 2018 rapporteert de commissie over haar tussentijdse bevindingen. De commissie biedt haar eindrapport zo snel mogelijk aan bij Defensie. Dit is uiterlijk 15 juli 2018.

Commissieleden
De voorzitter van de commissie is prof. dr. Ellen Giebels (Universiteit Twente). Andere leden zijn prof. dr. Kees van den Bos (Universiteit Utrecht) en Frans van Oostrum (Ministerie van Financiën/ Douane Nederland).

Bestaande meldmogelijkheden
De reeds aanwezige mogelijkheden voor het defensiepersoneel om ontoelaatbaar gedrag te melden blijven bestaan. Defensiepersoneel kan terecht bij het meldpunt van de Centrale Organisatie Integriteit Defensie of een melding doen bij de commandant. Van strafbare feiten kan ook altijd aangifte worden gedaan bij de Koninklijke Marechaussee.

Instelling commissie sociaal veilige werkomgeving

Nieuwsbericht Defensie | 07-12-2017 | 10:20

Staatssecretaris Barbara Visser informeerde de Kamer per brief over de instelling van de commissie sociaal veilige werkomgeving. De staatssecretaris wil de sociale werkomgeving bij Defensie door een externe en onafhankelijke commissie laten onderzoeken.

De voorzitter van de commissie is prof. dr. Ellen Giebels (Universiteit Twente). Andere leden zijn prof. dr. Kees van den Bos (Universiteit Utrecht) en Frans van Oostrum (Nijenrode Business Universiteit). Het onderzoek van de commissie richt zich specifiek op de meldingsbereidheid, het meldingssysteem en de nazorg aan melders.

 

Extern meldpunt

De commissie is extra alert op signalen die een indicatie voor een angstcultuur kunnen zijn. Daarnaast onderzoekt de commissie hoe met de melding en de melders van de gebeurtenissen in Schaarsbergen is omgegaan. Verder beoordeelt de commissie op basis van een steekproef de kwaliteit van de interne onderzoeken die Defensie deed naar ongewenst gedrag.

De staatssecretaris meldde in de Kamer dat ze een tijdelijk extern meldpunt instelt. De commissie neemt deze taak op zich. Het meldpunt wordt momenteel ontwikkeld en getest. Wanneer dit operationeel is, worden zaken als een telefoonnummer bekend gemaakt. Beide zijn tot 1 juli 2018 operationeel.

Bij het meldpunt kunnen (oud) defensiemedewerkers terecht met hun recente ervaringen over (meldingen van) ongewenst gedrag. De commissie beoordeelt deze meldingen inhoudelijk en bepaalt eventueel naar welke instantie deze melding kan worden doorverwezen.

Uiterlijk 15 maart 2018 rapporteert de commissie over haar tussentijdse bevindingen. De commissie biedt haar eindrapport zo snel mogelijk aan bij Defensie. Dit is uiterlijk 15 juli 2018.


Mocht u moeite hebben om de website van de externe commissie te vinden, dan treft u hier een link aan.

De contactgegevens voor het doen van een melding bij de externe commissie, vindt u hier.

Ons artikel over de onvindbaarheid van de website vindt u hier.

Fotograaf in de clinch met Defensie om compromitterende video

Rinze Klein heeft als legerfotograaf schokkende incidenten gefilmd die plaatsvonden tijdens uitzendingen in Afghanistan en Tsjaad.

De getraumatiseerde combat-fotograaf Rinze Klein ligt in de clinch met het ministerie van Defensie over compromitterende foto’s en video-opnames die hij maakte tijdens uitzendingen naar Afghanistan en Tsjaad. Het meest extreme voorbeeld is een door Klein gemaakte video van een soldaat die ten overstaan van vijftien collega’s tot vier keer toe probeert een grote lichtkogel in zijn anus te stoppen. De opname is door NRC bekeken.

De beelden zijn gemaakt tijdens een uitzending in 2008. Daarbij kreeg Klein op een avond het verzoek om een weddenschap over de lichtkogel te filmen. Hij wilde dat niet, maar durfde niet te weigeren.

Zodoende beschikt hij over een half uur opnames, waar een deel van de aanwezige militairen en onder-officieren juichend en fotograferend de vergeefse pogingen van de soldaat gadeslaat. Andere aanwezigen zijn zichtbaar minder enthousiast over hun aanwezigheid in de legertent.

 

Posttraumatische stressstoornis

Voor Klein, die door zijn werk als legerfotograaf kampt met een ernstige posttraumatische stressstoornis (PTSS), waren dit soort gebeurtenissen het keerpunt in zijn loopbaan.

Klein vertelde begin november zijn levensverhaal in NRC.

Lees hier het verhaal van Klein: ‘We maakten vooral dingen kapot’

De heftige beelden bleven daarbij onvermeld, omdat hij de excessen intern wilde houden en de beelden aan het ministerie wilde overdragen.

Inmiddels zijn Klein en zijn raadsman Ferre van de Nadort het vertrouwen verloren dat dit gaat lukken. Zij zoeken nu de openbaarheid om te laten zien dat de Defensie onzorgvuldig en bureaucratisch omgaat met misstanden. Klein: „Het lijken incidenten, maar deze omgangsvormen vind je overal terug bij Defensie. Ik probeer al vanaf begin augustus dit en een groot aantal andere misstanden te melden. Inmiddels weet ook de secretaris-generaal van de zaak, maar ze houden het af.”

Het ministerie zegt in een reactie: „Defensie neemt deze zaak zeker serieus en er is daarom een afspraak met zijn raadsman gemaakt om te bespreken hoe Rinze Klein zijn melding in een veilige omgeving kan doen. Het gesprek is van belang omdat we meer informatie nodig hebben om met de zaak aan de slag te kunnen gaan. Met betrekking tot het incident moge het duidelijk zijn dat dit soort gedrag absoluut niet in de krijgsmacht thuis hoort.”

Eind november riep het ministerie de zogeheten ‘Commissie sociaal veilige werkomgeving Defensie’ in het leven. Aanleiding waren berichten over wantoestanden op de kazerne van Schaarsbergen in de Volkskrant. Drie militairen vertelden daarbij over (seksuele) vernederingen en mishandelingen tijdens ontgroeningsrituelen.

Bron: NRC

1 2 3